Kolka jelitowa
Kolka jelitowa niemowląt – częsta dolegliwość wieku niemowlęcego
Narodziny dziecka to wielka radość dla rodziców, a jednocześnie duże wyzwanie - szczególnie dla matek. Przez okres ciąży środowisko wewnątrzmaciczne jest dla większości dzieci spokojnym miejscem, w którym są prawidłowo odżywiane, a ich wszystkie potrzeby zaspokajane są automatycznie. Jednak nie dla wszystkich dzieci jest to zawsze miejsce bezpieczne i spokojne. Poród i jego przebieg może również oddziaływać na noworodka w różny sposób. Podczas porodu noworodek przechodzi z wygodnego środowiska wewnątrz organizmu mamy do trudnych warunków zewnętrznych. Musi on przejść na własne tory oddychania, krążenia i żywienia. Okres noworodkowy jest trudnym okresem nie tylko dla noworodka, ale również dla matki i ojca. Rodzice powinni zapewnić swojemu dziecku warunki dostosowane do jego potrzeb. Natomiast dziecko często potrzebuje czasu, aby dostosować się do nowego środowiska, w którym się znalazło, a także do nowego sposobu przyjmowania pokarmu.
Najlepszym sposobem żywienia noworodka od urodzenia jest karmienie piersią. Zaleca się karmienie wyłącznie piersią przez okres pierwszych sześciu miesięcy życia dziecka, z wprowadzaniem pokarmów uzupełniających po rozpoczęciu siódmego miesiąca życia i kontynuacją karmienia piersią do końca pierwszego roku życia. Jeśli matka z różnych przyczyn nie może karmić piersią, dziecko musi otrzymywać odpowiednie mieszanki mleczne. Wykładnikiem prawidłowego odżywiania dziecka jest jego spokój, świadczący o zaspokojeniu głodu oraz prawidłowy przyrost masy ciała. Często się zdarza, że pomimo prawidłowej pielęgnacji oraz odpowiedniego żywienia, spokój ten zostaje zakłócony. Po raz pierwszy spokój może być przerwany w wieku około dwóch-trzech tygodni noworodka. Wtedy właśnie u noworodka może pojawić się kolka jelitowa, która jest chyba najbardziej dokuczliwym objawem, zarówno dla rodziców, jak i dla noworodka w pierwszym okresie życia.
Kolka jelitowa występuje u prawie połowy najmłodszych niemowląt, karmionych zarówno sztucznie, jak i naturalnie. Objawia się napadowym, intensywnym płaczem bez ustalonej przyczyny u dziecka ogólnie zdrowego. Noworodek płacze bardzo głośno, ma zaczerwienioną, spoconą twarz, pokurczone nóżki oraz twardy, wzdęty i napięty brzuszek. Dodatkowo można usłyszeć wzmożoną perystaltykę jelit i oddawanie gazów. Często zdarza się ulewanie, a nawet wymioty. Krzyk dziecka może trwać ponad godzinę, po czym dziecko się uspokaja, zasypia i śpi spokojnie nawet przez kilka godzin, nie wykazując żadnych niepokojących objawów. Taka sytuacja niestety powtarza się przez następne dni. Kolka najczęściej pojawia się między 4. a 6. tygodniem życia, zazwyczaj występuje w godzinach popołudniowych i wieczornych. Te epizody mogą występować do czasu, gdy niemowlę osiąga wiek 3-4 miesięcy, a nawet 6. miesięcy.
Kolka jelitowa może być wywoływana wieloma czynnikami, związanymi z zaburzoną interakcją między organizmem niemowlęcia a środowiskiem. Jedną z najczęstszych przyczyn kolki jelitowej jest niedojrzałość przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego. Bolesne ataki kolki są spowodowane połykaniem nadmiernej ilości powietrza podczas jedzenia lub w czasie krzyku oraz nadmiernego gromadzenia się gazów, które rozciągają ściany jelit, powodując ból. Przyczyną kolki mogą być błędy dietetyczne matki. Często kobieta sama jest w stanie ustalić źródło kolki, która bardzo nasila się po spożyciu pokarmów wzdymających, ciężkostrawnych i pikantnych lub alergizujących. Inne czynniki mogące wywołać kolkę, to np. zły nastrój i zdenerwowanie matki, które mogą spowodować niepokój dziecka i niewłaściwe przyswajanie pokarmu przez nie. Przyczyną kolki jelitowej może być również uczulenie na białka mleka krowiego, nietolerancja dwucukrów, zaburzenia perystaltyki jelit oraz zmienność składu mikroflory jelitowej. Przewód pokarmowy niemowląt w łonie matki jest zupełnie jałowy, natomiast w ciągu kilku godzin po urodzeniu jest kolonizowany przez liczne bakterie. Niektóre z nich mogą powodować choroby przewodu pokarmowego, ale większość wpływa korzystnie na stan zdrowia niemowląt. Skład flory bakteryjnej przewodu pokarmowego u niemowląt bywa zmienny i w dużej mierze zależy od sposobu żywienia, przyjmowanych leków czy stanu emocjonalnego.
Ze względu na dużą uciążliwość ataków kolki jelitowej, należy rozważyć metody odpowiedniej profilaktyki, aby złagodzić powyższe objawy i zapobiec niepotrzebnemu cierpieniu dziecka. Najważniejszym zaleceniem jest prawidłowe żywienia dziecka oraz odpowiednia technika karmienia.
Podczas karmienia butelką należy stosować twardy smoczek z małymi dziurkami, aby zapobiec łapczywemu chwytaniu powietrza, co nasila atak kolki. Przed każdym karmieniem zaleca się kładzenie dziecka na brzuszku w celu odejścia gazów. Możemy również próbować modyfikować dietę matki karmiącej, spodziewając się pozytywnych efektów zwłaszcza wtedy, gdy prawdopodobną przyczyną kolki jest jeden z produktów, szczególnie o działaniu alergizującym. W przypadku niemowląt karmionych sztucznie, u których przyczyną kolki może być alergia na białka mleka krowiego, zaleca się leczenie dietetyczne polegające na żywieniu niemowląt hydrolizatami serwatkowymi lub kazeinowymi o znacznym stopniu hydrolizy białka. Oczywiście, decyzję o podaniu takiego preparatu może podjąć wyłącznie lekarz pediatra. Tradycyjne sposoby łagodzenia ataków kolki jelitowej to np. picie przez dziecko lub matkę karmiącą herbatki z kopru włoskiego. Natomiast gwałtownie płaczącemu, prężącemu całe ciało dziecku przyniesie ulgę delikatny masaż wzdętego brzuszka od prawej do lewej strony (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) lub ogrzanie brzuszka okładem, np. z ciepłego ręcznika. Niemowlęta krzyczące przez krótki czas można czasem uspokoić noszeniem, kołysaniem, pieszczotami lub zabawianiem. Można też próbować przystawić dziecko do piersi, gdyż odruch ssania jest bardzo silny i u dzieci może łagodzić ból. Niektóre niemowlęta doznają ulgi podczas ssania, ale tylko na krótki okres i ponownie zaczynają krzyczeć. Z reguły płacz dziecka nie jest wtedy spowodowany głodem, nie ma więc potrzeby podawania dziecku dodatkowych ilości pokarmu.
Niestety, często wszystkie wyżej wymienione próby uspokojenia dziecka są mało skuteczne i silne ataki kolki jelitowej, które są przyczyną dyskomfortu dziecka i rodziców, powtarzają się. W tej sytuacji zalecane jest podanie dziecku jednego z preparatów ułatwiających oddawanie gazów oraz złagodzenie dolegliwości. Pediatrzy zalecają dostępne bez recepty leki na kolkę, zawierające np. simetikon. Jest to związek, który obniża napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazów, znajdujących się w przewodzie pokarmowym. To powoduje ich łączenie i ułatwia usuwanie w wyniku perystaltyki jelit, co zmniejsza napięcie żołądka i łagodzi jednocześnie spowodowane nim dolegliwości. Takim nowoczesnym lekiem, który zapewnia dziecku i rodzicom komfort stosowania jest Infacol. Infacol jest skutecznym i bezpiecznym preparatem, który zapewnia profilaktykę oraz łagodzi uciążliwe ataki bólowe kolki jelitowej u niemowląt. Lek ma postać doustnej zawiesiny, dlatego nie wymaga specjalnego przygotowania, jest gotowy od razu do podania. Jako jedyny preparat na rynku, Infacol zawiera specjalny zakraplacz, który umożliwia dokładne odmierzanie dawki leku. Podanie dziecku przed każdym posiłkiem pełnej zawartości zakraplacza (0,5 ml Infacolu) bezpośrednio na język, zapewnia odpowiedni efekt terapeutyczny, zapobiegając atakowi kolki jelitowej. Dodatkową zaletą leku jest przyjemny, pomarańczowy smak, lubiany przez dzieci. Infacol nie zawiera barwników, alkoholu ani cukru, nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego nie wywołuje działań ubocznych. Oczywiście nie należy podawać preparatu w sytuacji nadwrażliwości na składniki leku, przy zaparciach oraz innych niepokojących objawach ze strony przewodu pokarmowego.
W celu złagodzenia dokuczliwych objawów spowodowanych występowaniem kolki jelitowej w pierwszym okresie życia dziecka, warto wypróbować wszystkie proponowane metody oraz zapewnić spokojną atmosferę wokół dziecka. Takie postępowanie będzie gwarantowało większy komfort rodzicom oraz sprawi, że przyjście na świat dziecka będzie dla nich tylko radością.
Opracowanie:
dr n. med. Elżbieta Pac-Kożuchowska
Zakład Propedeutyki Pediatrii, Klinika Patologii Noworodków, Niemowląt i Kardiologii
Akademii Medycznej im. Prof. F. Skubiszewskiego w Lublinie
Najlepszym sposobem żywienia noworodka od urodzenia jest karmienie piersią. Zaleca się karmienie wyłącznie piersią przez okres pierwszych sześciu miesięcy życia dziecka, z wprowadzaniem pokarmów uzupełniających po rozpoczęciu siódmego miesiąca życia i kontynuacją karmienia piersią do końca pierwszego roku życia. Jeśli matka z różnych przyczyn nie może karmić piersią, dziecko musi otrzymywać odpowiednie mieszanki mleczne. Wykładnikiem prawidłowego odżywiania dziecka jest jego spokój, świadczący o zaspokojeniu głodu oraz prawidłowy przyrost masy ciała. Często się zdarza, że pomimo prawidłowej pielęgnacji oraz odpowiedniego żywienia, spokój ten zostaje zakłócony. Po raz pierwszy spokój może być przerwany w wieku około dwóch-trzech tygodni noworodka. Wtedy właśnie u noworodka może pojawić się kolka jelitowa, która jest chyba najbardziej dokuczliwym objawem, zarówno dla rodziców, jak i dla noworodka w pierwszym okresie życia.
Kolka jelitowa występuje u prawie połowy najmłodszych niemowląt, karmionych zarówno sztucznie, jak i naturalnie. Objawia się napadowym, intensywnym płaczem bez ustalonej przyczyny u dziecka ogólnie zdrowego. Noworodek płacze bardzo głośno, ma zaczerwienioną, spoconą twarz, pokurczone nóżki oraz twardy, wzdęty i napięty brzuszek. Dodatkowo można usłyszeć wzmożoną perystaltykę jelit i oddawanie gazów. Często zdarza się ulewanie, a nawet wymioty. Krzyk dziecka może trwać ponad godzinę, po czym dziecko się uspokaja, zasypia i śpi spokojnie nawet przez kilka godzin, nie wykazując żadnych niepokojących objawów. Taka sytuacja niestety powtarza się przez następne dni. Kolka najczęściej pojawia się między 4. a 6. tygodniem życia, zazwyczaj występuje w godzinach popołudniowych i wieczornych. Te epizody mogą występować do czasu, gdy niemowlę osiąga wiek 3-4 miesięcy, a nawet 6. miesięcy.
Kolka jelitowa może być wywoływana wieloma czynnikami, związanymi z zaburzoną interakcją między organizmem niemowlęcia a środowiskiem. Jedną z najczęstszych przyczyn kolki jelitowej jest niedojrzałość przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego. Bolesne ataki kolki są spowodowane połykaniem nadmiernej ilości powietrza podczas jedzenia lub w czasie krzyku oraz nadmiernego gromadzenia się gazów, które rozciągają ściany jelit, powodując ból. Przyczyną kolki mogą być błędy dietetyczne matki. Często kobieta sama jest w stanie ustalić źródło kolki, która bardzo nasila się po spożyciu pokarmów wzdymających, ciężkostrawnych i pikantnych lub alergizujących. Inne czynniki mogące wywołać kolkę, to np. zły nastrój i zdenerwowanie matki, które mogą spowodować niepokój dziecka i niewłaściwe przyswajanie pokarmu przez nie. Przyczyną kolki jelitowej może być również uczulenie na białka mleka krowiego, nietolerancja dwucukrów, zaburzenia perystaltyki jelit oraz zmienność składu mikroflory jelitowej. Przewód pokarmowy niemowląt w łonie matki jest zupełnie jałowy, natomiast w ciągu kilku godzin po urodzeniu jest kolonizowany przez liczne bakterie. Niektóre z nich mogą powodować choroby przewodu pokarmowego, ale większość wpływa korzystnie na stan zdrowia niemowląt. Skład flory bakteryjnej przewodu pokarmowego u niemowląt bywa zmienny i w dużej mierze zależy od sposobu żywienia, przyjmowanych leków czy stanu emocjonalnego.
Ze względu na dużą uciążliwość ataków kolki jelitowej, należy rozważyć metody odpowiedniej profilaktyki, aby złagodzić powyższe objawy i zapobiec niepotrzebnemu cierpieniu dziecka. Najważniejszym zaleceniem jest prawidłowe żywienia dziecka oraz odpowiednia technika karmienia.
Podczas karmienia butelką należy stosować twardy smoczek z małymi dziurkami, aby zapobiec łapczywemu chwytaniu powietrza, co nasila atak kolki. Przed każdym karmieniem zaleca się kładzenie dziecka na brzuszku w celu odejścia gazów. Możemy również próbować modyfikować dietę matki karmiącej, spodziewając się pozytywnych efektów zwłaszcza wtedy, gdy prawdopodobną przyczyną kolki jest jeden z produktów, szczególnie o działaniu alergizującym. W przypadku niemowląt karmionych sztucznie, u których przyczyną kolki może być alergia na białka mleka krowiego, zaleca się leczenie dietetyczne polegające na żywieniu niemowląt hydrolizatami serwatkowymi lub kazeinowymi o znacznym stopniu hydrolizy białka. Oczywiście, decyzję o podaniu takiego preparatu może podjąć wyłącznie lekarz pediatra. Tradycyjne sposoby łagodzenia ataków kolki jelitowej to np. picie przez dziecko lub matkę karmiącą herbatki z kopru włoskiego. Natomiast gwałtownie płaczącemu, prężącemu całe ciało dziecku przyniesie ulgę delikatny masaż wzdętego brzuszka od prawej do lewej strony (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) lub ogrzanie brzuszka okładem, np. z ciepłego ręcznika. Niemowlęta krzyczące przez krótki czas można czasem uspokoić noszeniem, kołysaniem, pieszczotami lub zabawianiem. Można też próbować przystawić dziecko do piersi, gdyż odruch ssania jest bardzo silny i u dzieci może łagodzić ból. Niektóre niemowlęta doznają ulgi podczas ssania, ale tylko na krótki okres i ponownie zaczynają krzyczeć. Z reguły płacz dziecka nie jest wtedy spowodowany głodem, nie ma więc potrzeby podawania dziecku dodatkowych ilości pokarmu.
Niestety, często wszystkie wyżej wymienione próby uspokojenia dziecka są mało skuteczne i silne ataki kolki jelitowej, które są przyczyną dyskomfortu dziecka i rodziców, powtarzają się. W tej sytuacji zalecane jest podanie dziecku jednego z preparatów ułatwiających oddawanie gazów oraz złagodzenie dolegliwości. Pediatrzy zalecają dostępne bez recepty leki na kolkę, zawierające np. simetikon. Jest to związek, który obniża napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazów, znajdujących się w przewodzie pokarmowym. To powoduje ich łączenie i ułatwia usuwanie w wyniku perystaltyki jelit, co zmniejsza napięcie żołądka i łagodzi jednocześnie spowodowane nim dolegliwości. Takim nowoczesnym lekiem, który zapewnia dziecku i rodzicom komfort stosowania jest Infacol. Infacol jest skutecznym i bezpiecznym preparatem, który zapewnia profilaktykę oraz łagodzi uciążliwe ataki bólowe kolki jelitowej u niemowląt. Lek ma postać doustnej zawiesiny, dlatego nie wymaga specjalnego przygotowania, jest gotowy od razu do podania. Jako jedyny preparat na rynku, Infacol zawiera specjalny zakraplacz, który umożliwia dokładne odmierzanie dawki leku. Podanie dziecku przed każdym posiłkiem pełnej zawartości zakraplacza (0,5 ml Infacolu) bezpośrednio na język, zapewnia odpowiedni efekt terapeutyczny, zapobiegając atakowi kolki jelitowej. Dodatkową zaletą leku jest przyjemny, pomarańczowy smak, lubiany przez dzieci. Infacol nie zawiera barwników, alkoholu ani cukru, nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego nie wywołuje działań ubocznych. Oczywiście nie należy podawać preparatu w sytuacji nadwrażliwości na składniki leku, przy zaparciach oraz innych niepokojących objawach ze strony przewodu pokarmowego.
W celu złagodzenia dokuczliwych objawów spowodowanych występowaniem kolki jelitowej w pierwszym okresie życia dziecka, warto wypróbować wszystkie proponowane metody oraz zapewnić spokojną atmosferę wokół dziecka. Takie postępowanie będzie gwarantowało większy komfort rodzicom oraz sprawi, że przyjście na świat dziecka będzie dla nich tylko radością.
Opracowanie:
dr n. med. Elżbieta Pac-Kożuchowska
Zakład Propedeutyki Pediatrii, Klinika Patologii Noworodków, Niemowląt i Kardiologii
Akademii Medycznej im. Prof. F. Skubiszewskiego w Lublinie
